Navigation Commands | أوامر التنقل
Command Description Syntax الوصف
pwd Print Working Directory pwd يعرض المسار الحالي الذي أنت فيه
cd Change Directory cd Documents ينتقل إلى مجلد Documents
cd .. Go up one directory cd .. يرجع للمجلد الأعلى (المجلد الأب)
cd ~ Go to home directory cd ~ ينتقل إلى المجلد الرئيسي للمستخدم
cd / Go to root directory cd / ينتقل إلى مجلد الجذر (Root)
Listing Files Commands | أوامر عرض الملفات
Command Description Syntax الوصف
ls List files ls يعرض قائمة بالملفات والمجلدات
ls -a List all files (including hidden) ls -a يعرض جميع الملفات بما فيها المخفية
ls -l Long listing format ls -l يعرض تفاصيل الملفات (الصالحيات، المالك، الحجم، التاريخ)
ls -lh Human readable sizes ls -lh /usr/bin/omshell يعرض أحجام الملفات بشكل مفهوم (GB, MB)
ls -d List directory itself ls -ld يعرض معلومات المجلد نفسه وليس محتوياته
ls -R Recursive listing ls -R /etc/ppp يعرض جميع الملفات والمجلدات الفرعية
ls -S Sort by size ls -lS /etc/ssh يرتب الملفات حسب الحجم
ls -t Sort by time ls -tl /etc/ssh يرتب الملفات حسب وقت التعديل
ls -r Reverse sort ls -lrS /etc/ssh يعكس ترتيب العرض
File Operations | عمليات الملفات
Command Description Syntax الوصف
touch Create empty file touch sample.txt ينشئ ملف فارغ جديد
cp Copy files cp /etc/hosts ~ ينسخ الملف إلى الموقع المحدد
cp -v Verbose copy cp -v /etc/hosts ~ ينسخ ويعرض رسالة النجاح
cp -i Interactive copy cp -i file1 file2 يسأل قبل الكتابة فوق ملف موجود
cp -r Copy directory cp -r /etc/skel ~ ينسخ المجلد وكل محتوياته
mv Move/Rename files mv old.txt new.txt ينقل الملف أو يعيد تسميته
mv -i Interactive move mv -i file1 file2 يسأل قبل الكتابة فوق ملف موجود
mv -v Verbose move mv -v old.txt new.txt ينقل ويعرض رسالة النجاح
rm Remove file rm sample.txt يحذف الملف
rm -i Interactive remove rm -i *.txt يسأل قبل حذف كل ملف
rm -r Remove directory rm -r Videos يحذف المجلد وكل محتوياته
Directory Operations | عمليات المجلدات
Command Description Syntax الوصف
mkdir Make directory mkdir test ينشئ مجلد جديد
File & Permission Management | إدارة الملفات والأذونات
Command Description Syntax الوصف
chgrp Change group ownership of files chgrp group file.txt تغيير ملكية المجموعة للملفات
chmod Change file mode bits (permissions) chmod u+w file.txt تغيير أذونات الملف
umask Set file mode creation mask umask 027 تعيين قناع إنشاء وضع الملف
Help Commands | أوامر المساعدة
Command Description Syntax الوصف
man Manual pages man ls يعرض دليل الاستخدام للأمر
man -f Find man pages man -f passwd يبحث عن صفحات الدليل
info Info documentation info ls يعرض معلومات تفصيلية عن الأمر
help Help option help cd يعرض مساعدة سريعة عن الأمر
whereis Locate command whereis ls يبحث عن موقع الأمر وصفحات الدليل
locate Find files locate passwd يبحث عن الملفات في قاعدة البيانات
locate -c Count matches locate -c passwd يعد الملفات المطابقة
locate -b Basename only locate -b "\passwd" يبحث فقط في اسم الملف
which Show command path which ls يعرض مسار الأمر
type Command type type cd يحدد نوع الأمر (داخلي/خارجي)
type -a All locations type -a echo يعرض جميع مواقع الأمر
History Commands | أوامر السجل
Command Description Syntax الوصف
history Show command history history يعرض سجل الأوامر السابقة
history 3 Show last 3 commands history 3 يعرض آخر 3 أوامر
!3 Execute #3 command !3 ينفذ الأمر رقم 3 من السجل
!! Execute last command !! ينفذ آخر أمر تم تنفيذه
!command Execute last occurrence !ls ينفذ آخر أمر ls
Variables | المتغيرات
Command Description Syntax الوصف
variable=value Set local variable variable1='Something' ينشئ متغير محلي
echo $variable Display variable echo $variable1 يعرض قيمة المتغير
export Make environment variable export variable1 يحول المتغير إلى متغير بيئي عام
env Show environment variables env يعرض جميع متغيرات البيئة
unset Remove variable unset variable1 يحذف المتغير
echo $PATH Show PATH echo $PATH يعرض مسارات البحث عن الأوامر
echo $HOME Show home directory echo $HOME يعرض مسار المجلد الرئيسي
echo $HISTSIZE Show history size echo $HISTSIZE يعرض حجم سجل الأوامر
Package Management (APT) | إدارة الحزم (APT)
Command Description Syntax الوصف
sudo apt-get update Update package list sudo apt-get update يحدث قائمة الحزم المتاحة
sudo apt-get upgrade Upgrade packages sudo apt-get upgrade يرقي الحزم المثبتة للإصدارات الأحدث
sudo apt update Update (newer syntax) sudo apt update يحدث قائمة الحزم (أمر حديث)
sudo apt upgrade Upgrade (newer syntax) sudo apt upgrade يرقي الحزم (أمر حديث)
sudo apt install Install package sudo apt install vim يثبت برنامج جديد
sudo apt install gnome-shell-extensions Install GNOME extensions sudo apt install gnome-shell-extensions يثبت إضافات GNOME
Text Editors | محررات النصوص
Command Description Syntax الوصف
vim Vi Improved editor vim file.txt يفتح محرر نصوص vim
nano Simple text editor nano file.txt يفتح محرر النصوص البسيط nano
System Information | معلومات النظام
Command Description Syntax الوصف
uname -r Kernel version uname -r يعرض إصدار النواة
date Show date/time date يعرض التاريخ والوقت
cal Calendar cal 5 2030 يعرض تقويم شهر 5 سنة 2030
Aliases | الاختصارات
Command Description Syntax الوصف
alias Show aliases alias يعرض جميع الاختصارات المعرفة
alias ll='ls -alF' Create alias alias ll='ls -alF' ينشئ اختصار جديد
Control Statements | عبارات التحكم
Operator Description Syntax الوصف
; Sequential execution cal 1 2015; cal 2 2015 ينفذ الأوامر بالترتيب
&& AND operator ls /etc/xml && echo success ينفذ الأمر الثاني إذا نجح الأول
|| OR operator ls /etc/junk || echo failed ينفذ الأمر الثاني إذا فشل الأول
Quoting & Special Characters | الاقتباس والأحرف الخاصة
Character Description Syntax الوصف
"..." Double quotes echo "The path is $PATH" يسمح بتفسير المتغيرات
'...' Single quotes echo 'The cost is $100' يمنع تفسير أي رموز خاصة
\ Backslash echo \$100 يلغي تفسير الرمز التالي
`...` Backquotes echo Today is `date` ينفذ الأمر ويستخدم ناتجه
Globbing & Wildcards | التجميع والبدائل
Character Description Syntax الوصف
* Match zero or more characters ls *.txt يطابق أي عدد من الأحرف
? Match exactly one character ls file?.txt يطابق حرف واحد فقط
[abc] Match one character from set ls [abc]* يطابق أي حرف من المجموعة
[a-d] Match range of characters ls [a-d]* يطابق أي حرف في المدى
[!a-t] Negate range ls [!a-t]* يطابق أي حرف خارج المدى
Search in Man Pages | البحث في صفحات الدليل
Key Description الوصف
/ Search term يبحث عن كلمة في الصفحة
n Next match ينتقل للنتيجة التالية
N Previous match يرجع للنتيجة السابقة
q Quit يخرج من صفحة المساعدة
h Help يعرض المساعدة
Arrow keys Navigate التنقل بين الأسطر
PgUp/PgDn Page up/down التنقل بين الصفحات
File Permissions Symbols | رموز أذونات الملفات
Symbol Type الوصف
d directory مجلد
- regular file ملف عادي
l symbolic link رابط رمزي
s socket مقبس للاتصال
p pipe أنبوب للاتصال
b block file ملف كتلة
c character file ملف محرف
Special Directories | المجلدات الخاصة
Symbol Description الوصف
/ Root directory الجذر
~ Home directory المجلد الرئيسي
. Current directory المجلد الحالي
.. Parent directory المجلد الأب
Archiving & Compression | الأرشفة والضغط
Command Description Syntax الوصف
gzip Compress file gzip file.txt يقلل حجم الملف ويستبدله بـ file.txt.gz
gunzip Decompress file gunzip file.txt.gz يستعيد الملف الأصلي
gzip -d Decompress (alternative) gzip -d file.txt.gz فك الضغط (بديل)
gzip -l Show compression info gzip -l file.txt.gz يعرض الحجم قبل وبعد الضغط
tar -cf Create archive tar -cf archive.tar file1 file2 يجمع ملفات متعددة في أرشيف
tar -czf Create gzip compressed archive tar -czf archive.tar.gz file1 file2 أرشيف مضغوط بصيغة gzip
tar -cjf Create bzip2 compressed archive tar -cjf archive.tbz folder أرشيف مضغوط بصيغة bzip2
tar -tf List archive contents tar -tf archive.tar يعرض الملفات داخل الأرشيف
tar -tjf List bzip2 archive contents tar -tjf archive.tbz يعرض الملفات المضغوطة بصيغة bzip2
tar -xf Extract archive tar -xf archive.tar يفك الأرشيف
tar -xzf Extract gzip archive tar -xzf archive.tar.gz يفك أرشيف مضغوط gzip
tar -xjf Extract bzip2 archive tar -xjf archive.tbz يفك أرشيف مضغوط bzip2
zip Create ZIP archive zip archive.zip file1 file2 إنشاء أرشيف مضغوط بصيغة ZIP
zip -r Create ZIP with folder zip -r archive.zip folder يضغط مجلد كامل
unzip -l List ZIP contents unzip -l archive.zip يعرض الملفات داخل ZIP
Text Processing Commands | أوامر معالجة النصوص
Command Description Syntax الوصف
cat Create, display, combine text files, or redirect content cat food.txt إنشاء، عرض، دمج ملفات نصية، أو إعادة توجيه المحتوى
less Advanced pager for viewing large files with navigation less words عرض متقدم للملفات الكبيرة مع إمكانية التنقل
more Basic pager for viewing files more file.txt عرض أساسي للملفات
head Display the first few lines of a file head -n 5 file.txt عرض السطور الأولى من ملف
tail Display the last few lines of a file tail -n 5 file.txt عرض السطور الأخيرة من ملف
tr Translate or delete characters tr 'a-z' 'A-Z' < file.txt ترجمة أو حذف أحرف
sort Sort lines of text files sort -t: -n -k3 file.txt ترتيب سطور الملفات النصية
wc Count lines, words, and bytes in files wc file.txt عد السطور، الكلمات، والبايتات في الملفات
cut Extract sections from each line of files cut -d: -f1,5-7 file.txt استخراج أقسام من كل سطر في الملفات
grep Search text using patterns or regular expressions grep -E 'pattern' file.txt البحث في النصوص باستخدام أنماط أو تعبيرات منتظمة
Network Commands | أوامر الشبكة
Command Description Syntax الوصف
ifconfig Display or configure network interface parameters ifconfig عرض أو تهيئة معلمات واجهة الشبكة (تهيئة الواجهة)
ip Modern replacement for ifconfig with more functionality ip addr show أمر حديث بديل لـ ifconfig مع وظائف أكثر
ip addr Show IP addresses and network interfaces ip addr عرض عناوين IP وواجهات الشبكة
ip link Show network link layer information ip link show عرض معلومات طبقة الربط للشبكة
route Show or manipulate the IP routing table route عرض أو تعديل جدول توجيه IP
ping Send echo requests to test network connectivity ping -c 4 192.168.1.1 إرسال طلبات صدى لاختبار الاتصال بالشبكة
netstat Display network connections, routing tables, and interface statistics netstat -tln عرض اتصالات الشبكة، وجداول التوجيه، وإحصائيات الواجهة
netstat -r Display routing table netstat -r عرض جدول التوجيه
ss Display socket statistics (modern replacement for netstat) ss عرض إحصائيات المقابس (بديل حديث لـ netstat)
dig DNS lookup utility dig example.com أداة استعلام DNS للبحث عن معلومات النطاقات
host DNS lookup utility for hostname/IP translation host example.com أداة استعلام DNS لتحويل اسم المضيف إلى IP والعكس
ssh Secure remote login to another machine ssh user@hostname الاتصال الآمن بجهاز أو خادم بعيد عبر الشبكة باستخدام اسم المستخدم
User & Group Management | إدارة المستخدمين والمجموعات
Command Description Syntax الوصف
su Switch user or become superuser su - root تبديل المستخدم أو التحول إلى المستخدم الجذر
sudo Execute a command as another user (usually root) sudo command تنفيذ أمر كمستخدم آخر (عادة الجذر)
id Display user and group IDs id username عرض هويات المستخدم والمجموعات
who Show who is logged on who عرض من مسجل الدخول
w Show who is logged on and what they are doing w عرض من مسجل الدخول وما يفعلونه
last Show listing of last logged-in users last عرض قائمة آخر المستخدمين الذين سجلوا الدخول
getent Get entries from administrative databases getent group root الحصول على إدخالات من قواعد البيانات الإدارية
groups Display group memberships groups username عرض عضويات المجموعات
groupadd Create a new group groupadd -g 506 research إنشاء مجموعة جديدة
groupmod Modify a group groupmod -n newname oldname تعديل مجموعة
groupdel Delete a group groupdel groupname حذف مجموعة
useradd Create a new user useradd -u 1000 -g users username إنشاء مستخدم جديد
passwd Change user password passwd username تغيير كلمة مرور المستخدم
usermod Modify a user account usermod -c "Comment" username تعديل حساب مستخدم
newgrp Log into a new group newgrp groupname تسجيل الدخول إلى مجموعة جديدة
File Management & Finding | إدارة والبحث عن الملفات
Command Description Syntax الوصف
find Search for files in a directory hierarchy find -nogroup البحث عن الملفات في هيكل الدليل
Tips | نصائح مهمة
  • استخدم Tab للإكمال التلقائي للأوامر والملفات
  • استخدم الأسهم و للتنقل في سجل الأوامر
  • استخدم Ctrl+C لإيقاف أمر قيد التنفيذ
  • استخدم clear لمسح الشاشة
  • جميع الأوامر في لينكس حساسة لحالة الحرف (Case Sensitive)
  • استخدم -i مع أوامر الحذف والنسخ للحماية من الأخطاء